Mydlnica lekarska – Saponaria officinalis – to pospolicie występująca roślina lecznicza wykorzystywana w: medycynie, farmakologii i kosmetologii. Surowcem leczniczym jest najczęściej korzeń, ale ziele również.
Właściwości i działanie
Z ważniejszych właściwości terapeutycznych wymienia się wsparcie leczenia układu oddechowego. Ze względu na działanie: wykrztuśne, przeciwzapalne, antybakteryjne i antyseptyczne sprawdza się przy zapaleniach oskrzeli oraz w leczeniu nieżytów układu oddechowego.
Mydlnica przyspiesza wydalanie moczu i potu, pobudza wydzielanie: żółci, śliny i śluzu, dzięki czemu niepożądane substancje, takie jak: toksyny, leki czy metale ciężkie zostają szybciej wydalone poza ustrój.
Ze względu na swe właściwości pianotwórcze mydlnica znalazła zastosowanie w kosmetyce, działając na skórę oczyszczająco, zmiękczająco i rozjaśniająco.
Skład fitochemiczny
Mydlnica nazwę swą zawdzięcza zdolnościom do tworzenia piany mydlanej. Zawiera sporą ilość saponin trójterpenowych (nawet do 10 proc.). Saponiny to związki występujące w roślinach, mają one właściwości tworzenia piany przypominającą tę mydlaną (w kontakcie z wodą). Wyraz „saponiny” wywodzi się od łacińskiego wyrazu sapo oznaczającego „mydło”. Mydlnica zawiera też flawonoidy (saponarynę) oraz cukry.
Saponiny to najważniejsze związki występujące w mydlnicy. Należą do grupy glikozydów (pochodne cukrów). Dzieli się je na trójterpenowe i steroidowe, te w mydlnicy to saponiny trójterpenowe. W kontakcie z wodą tworzą obfitą, stabilną pianę, dlatego korzeń mydlnicy szczególnie wykorzystuje się do wyrobu kosmetyków myjących.
Mydlnicowe BHP
Mydlnica lekarska stosowana wewnętrznie daje wiele leczniczych korzyści, jednak z uwagi na sporą zawartość saponin nie powinno się jej stosować przez dłuższy czas i w dużych dawkach. To generalna zasada – najważniejszy jest umiar.
Saponiny spożywane w wysokich dawkach są toksyczne, mogą doprowadzić do hemolizy (zniszczenia erytrocytów, czyli czerwonych krwinek), prowadząc do anemii, a nawet do uszkodzenia szpiku kostnego. Pierwsze objawy przedawkowania to: nudności, wymioty i biegunka.
Przepis na szampon z mydlnicy
Składniki:
- 2 łyżki suszonego korzenia mydlnicy,
- 200 ml wody.
Przygotowanie:
Mydlnicę zalać wodą i gotować pod przykryciem 10 min. Odwar przecedzić, ostudzić, przelać do buteleczki po szamponie. Włosy zmoczyć, a butelką mocno wstrząsnąć, by wydobyła się piana. Włosy polać szamponem, dokładnie wmasowując odwar. Spłukać wodą.
